Skip to main content
Representation in Ireland logo
Representation in Ireland

Todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú

Léirigh paindéim COVID-19 a thábhachtaí atá an teicneolaíocht, an nascacht agus an chibearshlándáil sa saol laethúil. Nuair a tugadh dianghlasálacha isteach chun cosc a chur ar leathadh an víris, fágadh go raibh an tsochaí ag brath ar na teicneolaíochtaí digiteacha níos mó ná riamh.

D’fhonn daoine a thabhairt slán ón mbás agus an brú ar na hospidéil a mhaolú, thosaigh na milliúin daoine ag obair ó chian sa bhaile agus is trí úsáid na ríomhairí agus na ngaireas móibíleach a rinneadh go leor den tsiopadóireacht, den sóisialú agus de ghníomhaíochtaí foghlama.

Fiú i gcás seirbhísí poiblí ríthábhachtacha, cuireadh rochtain orthu sin ar fáil ar líne, agus leis an bpaindéim tugadh spléachadh dúinn ar na féidearthachtaí agus na laigí a d’fhéadfadh a bheith ann ó thaobh na teicneolaíochta agus an digitithe de.

Eispéireas nua a bhí ann do go leor daoine, ach fiú sular bhuail an coróinvíreas an saol, bhí sé mar phríomhthosaíocht ag an gCoimisiún Eorpach le haghaidh 2019-2024 Eoraip atá oiriúnach don aois dhigiteach a chruthú.

Saol digiteach na hÉireann

Déanann an Coimisiún Eorpach faireachán ar dhul chun cinn digiteach na mBallstát trí thuairiscí bliantúla ón Innéacs um an nGeilleagar Digiteach agus an tSochaí Dhigiteach. Tá Éire sa 6ú háit san Innéacs um an nGeilleagar Digiteach agus an tSochaí Dhigiteach le haghaidh 2020 agus is í an Ballstát is mó fás san Aontas í sna 5 bliana roimhe sin.

Bhí Éire sa 1ú háit ó thaobh Chomhtháthú na Teicneolaíochta Digití de, agus bhí sí ar thús cadhnaíochta ó thaobh úsáid na ríomhthráchtála i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide. Chomh maith leis sin, tugadh le fios i dtuairisc na hÉireann go raibh obair ar siúl i measc na n-údarás áitiúil chun straitéisí digiteacha logánta a fhorbairt.

Tá Éire ag titim chun deiridh ar na Ballstáit eile ó thaobh na nascachta de. Tá sí sa 23ú háit ar an iomlán, ach tá sí sa 6ú háit maidir le leathanbhanda tapa atá á leathadh amach faoin bPlean Leathanbhanda Náisiúnta.

Tá sé d’aidhm ag straitéis dhigiteach an Aontais níos mó ban a spreagadh i dtreo na teicneolaíochta agus líon na mban atá ina bhfiontraithe teicneolaíochta a mhéadú. Dar le Scórchlár na mBan sa Ré Dhigiteach 2020 ón gCoimisiún Eorpach, ní mná iad ach 18% de na speisialtóirí TFC.

Éire sa 7ú háit ar Scórchlár na mBan sa Ré Dhigiteach, agus tá sí sa 1ú háit ó thaobh líon na mban atá ina gcéimithe ETIM (eolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht agus matamaitic) agus i sainscileanna agus fostaíocht de.

Tuairisc ón Innéacs um an nGeilleagar Digiteach agus an tSochaí Dhigiteach, Éire

Scórchlár na mBan sa Ré Dhigiteach

Plean Leathanbhanda Náisiúnta

Straitéis dhigiteach na hÉireann

Ní dhearna Éire nuashonrú ar Straitéis Náisiúnta Dhigiteach na tíre ó bhí 2013 ann, agus cé gur reáchtáladh comhairliúchán poiblí i dtaobh straitéis nua in 2018, beidh le feiceáil cén dóigh go díreach a gcuirfidh Éire an claochlú digiteach i bhfeidhm.

Mar sin féin, tá an claochlú digiteach ar cheann de na saincheisteanna lárnacha maidir le beartais eacnamaíochta in Éirinn agus tá straitéis á forbairt i dtaca le hintleacht shaorga agus í faoi lán seoil. Tugadh isteach Straitéis Dhigiteach nua do Scoileanna in 2021 agus tá Straitéis nua maidir le Litearthacht Dhigiteach don Duine Fásta á forbairt. Tá straitéis i bhfeidhm ó bhí 2019 ann le haghaidh chlaochlú digiteach thionscal na déantúsaíochta agus an tslabhra soláthair a ghabhann leis.

Tá an Coimisiún Eorpach ag obair ar chlaochlú digiteach a thugann tús áite do dhaoine, a chuireann deiseanna nua ar fáil do ghnólachtaí, agus a oibríonn i dtreo uaillmhian an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a bhaint amach, is é sin an Eoraip a bheith ar an gcéad mhór-roinn aeráidneodrach faoi 2050.

Dearadh cur chuige an Aontais i leith todhchaí dhigiteach chun deimhin a dhéanamh de go gcuireann an teicneolaíocht feabhas ar shaol laethúil na saoránach agus go gcruthaíonn sí timpeallacht a dhéanann níos éasca do ghnólachtaí é iad féin a chur ar bun, fás a dhéanamh, nuálaíocht a dhéanamh agus a bheith in iomaíocht le chéile.

Glacfaidh sé am an Eoraip a dhigitiú agus beidh go leor dúshlán ann, mar shampla an deighilt dhigiteach a dhúnadh idir na daoine a bhfuil rochtain acu ar ríomhairí agus ar an idirlíon, agus na daoine a bhfuil rochtain theoranta acu nó a bhíonn ag streachailt leis an teicneolaíocht.

Todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú

Na buntáistí a bhaineann le straitéis dhigiteach an Aontais

Straitéis Náisiúnta Dhigiteach na hÉireann

Straitéis Thionsclaíocht 4.0 2020-2025 na hÉireann

Infographic showing the benefits of the EU Digital Strategy

Deacáid Dhigiteach na hEorpa

Tá ‘Compás Digiteach’ curtha ar bun ag an gCoimisiún Eorpach a aistríonn uaillmhianta digiteacha an Aontais ina spriocanna daingne atá le baint amach sna 10 mbliana atá amach romhainn.

Ní mór cearta agus saoirsí na saoránach a chosaint san aistriú digiteach agus forbrófar creat prionsabal trí dhíospóireacht leathan ar leibhéal na sochaí chun luachanna an Aontais sa spás digiteach a chur chun cinn agus a urramú.

Léirigh an phaindéim a thábhachtaí atá na teicneolaíochtaí digiteacha agus na scileanna digiteacha le haghaidh na oibre, an staidéir agus an rannpháirteachais – agus léirigh sé cé na gnéithe a bhféadfaimis feabhas a chur orthu. Ní mór dúinn beart a chur le briathar maidir le Deacáid Dhigiteach na hEorpa chun go mbeidh rochtain ag gach saoránach agus gach gnólacht ar scoth an domhain dhigitigh.

Ursula von der Leyen, Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh

San áireamh le spriocanna na Deacáide Digití le haghaidh 2030 tá na nithe seo a leanas:

  • Ba cheart bunscileanna digiteacha a bheith ag 80% de na daoine fásta, agus ba cheart go mbeadh 20 milliún speisialtóirí TFC fostaithe san Aontas agus níos mó ban sna róil sin;
  • Ba cheart nascacht ghigighiotáin a bheith ar fáil do gach teaghlach san Aontas agus cumhdach 5G ar fáil i ngach ceantar a bhfuil cónaí ann;
  • Ba cheart go mbeadh trí cinn as gach ceithre chuideachta ag úsáid néalseirbhísí, mórshonraí agus intleacht shaorga, agus ba cheart go mbeadh bunleibhéal de dhéine dhigiteach, ar a laghad, ag breis agus 90% de na fiontair bheaga agus mheánmhéide;
  • Ba cheart go mbeadh gach príomhsheirbhís phoiblí ar fáil ar líne agus rochtain ag gach saoránach ar a chuid ríomhthaifead leighis.

Chun na cuspóirí atá leagtha amach sa Chompás Digiteach a chomhlíonadh, tá an Coimisiún Eorpach ag cur dlús le seoladh tionscadal ilnáisiúnta, tionscadail lena bhforbrófar teicneolaíochtaí uile-Eorpacha agus bonneagar digiteach.

Déanfar na tionscadail seo a chistiú trí infheistíochtaí ó bhuiséad an Aontais, ó na Ballstáit agus ón earnáil tionsclaíochta a chomhcheangal. Tá de ghealltanas ar na Ballstáit 20% ar a laghad dá gcuid Pleananna Téarnaimh agus Athléimneachta a chur i leataobh le haghaidh na tosaíochta digití.

Deacáid Dhigiteach na hEorpa – Ceisteanna agus Freagraí

An Compás Digiteach

An Deacáid Dhigiteach i mbeagán focal

Cosaint Sonraí

Gach lá seoltar na teiribhearta faisnéise anonn agus anall ar an idirlíon, sonraí príobháideacha pearsanta ina measc.

De réir dhlí an Aontais ní ceadmhach sonraí pearsanta a thiomsú ach amháin má tá cuspóir dlisteanach aige sin, agus aon duine a thiomsaíonn agus a bhainistíonn faisnéis phearsanta, ní mór dó í a chosaint ar mhí-úsáid.

Feabhsaíodh an chosaint sonraí ar fud an Aontais in 2018 leis an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (RGCS). Leis an Rialachán seo tugtar an ceart do dhaoine aonair cóip a iarraidh d’aon sonraí pearsanta dá gcuid a d’fhéadfadh a bheith ina seilbh ag eagraíochtaí. Chomh maith leis sin, tá sé de cheart ag saoránaigh a gcuid sonraí a chur á scriosadh go tapa faoi RGCS, agus ní mór do chomhlachtaí agus d’eagraíochtaí cloí le rialacha dochta chomh fada agus a bhaineann sé leis an bpróiseáil sonraí.

In 2020 an Coimisiún Eorpach agus Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, chuir siad i láthair Straitéis nua Chibearshlándála an Aontais.

Is é is aidhm don straitéis idirlíon domhanda agus oscailte a chosaint trí uirlisí a fhorbairt d’fhonn an tslándáil a chinntiú agus luachanna Eorpacha agus cearta bunúsacha gach duine a chosaint.

Cosaint sonraí san Aontas

Dhá bhliain den RGCS

Ceisteanna agus freagraí maidir leis an Straitéis Chibearshlándála

An Coimisiún Cosanta Sonraí, Éire

Infographic detailing Ireland's performance on the 2020 Digital Scoreboard

Gníomhaíocht dhigiteach

Tá dul chun cinn déanta cheana féin ag an Aontas i dtaca leis an teicneolaíocht a thabhairt níos gaire do dhaoine, agus á chinntiú go gcloítear le cearta príobháideachais agus sonraí.

Ceann de na buntáistí is follasaí i Straitéis Dhigiteach an Aontais ab ea deireadh a chur le táillí fánaíochta guthán póca. Ó bhí 2017 ann i dtaca le glaonna gutháin, cur teachtaireachtaí SMS agus úsáid an idirlín ar do ghuthán póca, cumhdaítear iad sin ar fad i do shíntiús soghluaiste is cuma cén áit a dtéann tú san Aontas.

Chomh maith leis sin, cuireadh deireadh in 2018 le srianta geografacha gan údar maith – nó an gheobhlocáil – a dhéanann dochar don tsiopadóireacht ar líne agus do dhíolacháin trasteorann.

Tá tionscnamh ag an gCoimisiún atá ag soláthar Wi-Fi saor in aisce do na milliúin saoránach i bpáirceanna, cearnóga, foirgnimh phoiblí, leabharlanna, ionaid sláinte agus músaeim ar fud na hEorpa. Faoin tionscnamh WiFi4EU is féidir le cathracha, bailte móra agus ceantair de chuid na mBallstát cur isteach ar dhearbháin dar luach suas le €15,000 le trealamh Wi-Fi a shuiteáil i spásanna poiblí. Bronnadh 114 dhearbhán WiFi4EU ar Éirinn go dtí seo.

Tá beart déanta ag an gCoimisiún Eorpach chun an bhréagnuacht ar líne a chomhrac, agus chun níos mó brú a chur ar ardáin na meán sóisialta stop a chur le leathadh bréagaisnéise a bhaineann le paindéim COVID-19.

Chuidigh an Coimisiún le saoránaigh, múinteoirí ina measc, leas a bhaint as líonraí digiteacha ar mhaithe leis an obair, leis an gcruthaitheacht agus leis an tsiamsaíocht le linn na paindéime. Ina theannta sin, chuir an Coimisiún tús le Deimhniú Digiteach COVID an Aontais chun saorghluaiseacht shábháilte a éascú do shaoránaigh laistigh den Aontas le linn phaindéim COVID-19.

Réitigh dhigiteacha le linn na paindéime

Plean Gníomhaíochta maidir leis an Oideachas Digiteach

Barr feabhais agus iontaoibh san intleacht shaorga

An Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha

An Straitéis Eorpach maidir le Sonraí

An Straitéis Thionsclaíoch Eorpach

Scileanna digiteacha agus poist

Ríomhaireacht Ardfheidhmíochta

An Gníomh um Margaí Digiteacha